Банк жыл сайын мыналарға бағытталған іс-шаралар кешенін жүзеге асырады:

-                   қызметкерлер үшін қауіпсіз және салауатты еңбек жағдайларын жасау және қамтамасыз ету, қызметкерлердің қауіпсіздік пен еңбекті қорғау талаптарын мүлтіксіз сақтауы;

-                   азаматтық қорғаныс бойынша оқу-жаттығулар мен жаттығулар өткізу, Банк қызметінің үздіксіздігін қамтамасыз ету жоспарларын тестілеу;

-                   өртке қарсы режимді тұрақты жақсарту және өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау;

-                    әскери міндеттілер мен әскерге шақырылушылардың әскери есебін жүргізу.

 

Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы.

Банк қызметкерлердің қауіпсіз еңбек жағдайларына құқықтарын қамтамасыз етеді, еңбек қызметінің кез келген басқа нәтижелеріне қатысты қызметкерлердің өмірі мен денсаулығының басымдығын белгілейді. Барлық қызметкерлер еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасын басқару жүйесімен қамтылған.

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілер мен Банктің ішкі құжаттарының ережелеріне сәйкес қызметкерлерді, Банктің жауапты тұлғаларын оқыту, нұсқама беру және білімін тексеру, шаруашылық шарттар бойынша жұмыстарды орындайтын және қызметтер көрсететін мердігер ұйымдардың қызметкерлеріне, уақытша қызметкерлерге, Банк бөлімшелерінде тағылымдамадан өтетін оқушыларға нұсқама беру бойынша тұрақты іс-шаралар өткізіледі.

Жазатайым оқиғалар Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес тергеп-тексеріледі. Жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру кезінде инциденттерді сәйкестендіру жүргізілмейді, өйткені Банк адам денсаулығы үшін тәуекелі жоғары ұйымдарға жатпайды. 2025 жылы өліммен аяқталған жағдайларды қоса алғанда, жазатайым оқиғалар болған жоқ. Банк ғимараттарында және Банкке іргелес аумақтарда өрт шығу жағдайлары болған жоқ.

2025 жылы мынадай іс-шаралар өткізілді:

‒                    жауапты қызметкерлерді қауіпсіздік және еңбекті қорғау мәселелері бойынша мамандандырылған ұйымның онлайн оқытуы, емтихан өткізу және сертификат алу - 17 адам;

‒                    жаңадан қабылданған қызметкерлерге кіріспе нұсқамалар - 139 адам.

 

Жұмыс орнындағы денсаулық және қауіпсіздік.

Банк өз қызметкерлері арасында салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында спорттық іс-шараларды тұрақты түрде өткізеді. Спорттық жарыстарға қатысу, медициналық сақтандыру, сондай-ақ фитнес-клубтарға абонементтер құнының 50%-ын өтеу - мұның бәрі «отырықшы» өмір салтына қарамастан, қызметкерлерді белсенді өмір салтын ұстануға ынталандырады.

Банк филиалдарының қызметкерлері Банкті өңірлік деңгейде таныстыра отырып, футбол мен волейболды қоса алғанда, қалалық және банкаралық спорттық жарыстарға белсенді қатысады. 2025 жылғы шілдеде Солтүстік Қазақстан облыстық филиалының командасы Петропавл қаласында екінші деңгейдегі банктер арасында шағын футболдан өткен банкаралық турнирде 3-орын алды.

Банктің футбол командалары турнирлерге, әсіресе екінші деңгейдегі банктер арасындағы жарыстарға тұрақты негізде қатысып, жоғары дайындық деңгейін, командалық рухты және салауатты өмір салтына бейілділікті көрсетеді.

Сондай-ақ 2025 жылғы 27 маусымда Астана қаласында «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ және оның еншілес ұйымдары қызметкерлері арасында жыл сайынғы шахмат турнирі өтті, онда Орталық аппарат және Жамбыл облыстық филиалының қызметкерлері тиісінше бірінші және екінші орындарды иеленді.

Дене белсенділігін танымал етумен қатар, Банкте қызметкерлердің денсаулығына қамқорлық жасауға және қауіпсіз қызметіне үлкен көңіл бөлінеді. «Жаңбыр жауып тұр - қолшатыр ал» акциясы шеңберінде кез келген Банк қызметкері Адам ресурстарын басқару және ұйымдастыру қызметі департаментіне жүгіну арқылы корпоративтік қолшатырды пайдалана алады. 2025 жылы жұмыс орнындағы қауіпсіздік және еңбекті қорғау бойынша қызметкерлерге тұрақты түрде нұсқамалар өткізілді (төтенше жағдай, өрт, жер сілкінісі және т.б. жағдайларда) - мақсатты, қайталама және жоспардан тыс нұсқамалар. Банк және Банк филиалдары орналасқан ғимараттар өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес өрт сөндірудің бастапқы құралдарымен (өрт қалқандары, өрт сөндіргіштер, өрт крандары), сондай-ақ алғашқы медициналық көмек көрсету құралдарымен жабдықталған.

 

Өндірістік қауіпсіздіктің негізгі көрсеткіштері төмендегі кестеде ұсынылған:

 

Сонымен бірге Банк экологиялық дағдарыс аймағында және радиациялық тәуекелі жоғары аумақта тұратын қызметкерлердің денсаулығына да көңіл бөледі. Ағымдағы қызмет шеңберінде Банк мынадай іс-шараларды орындайды:

-                   экологиялық дағдарыс аймағында тұратын Қызылорда филиалының қызметкерлеріне, радиациялық тәуекелі жоғары аумақта тұратын Шығыс Қазақстан және Абай облыстық филиалдарының қызметкерлеріне қосымша ақылы демалыс беріледі;

-                   радиациялық тәуекелі жоғары аумақта тұратын Шығыс Қазақстан және Абай облыстық филиалдарының қызметкерлеріне жүктілікке және босануға байланысты қосымша демалыс беріледі;

-                   экологиялық дағдарыс аймағында және радиациялық қаупі жоғары аумақта тұратын қызметкерлерге қосымша еңбекақы төлеу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес орындалады..

 

Азаматтық қорғаныс.

Азаматтық қорғаныс саласында қызметкерлерді эвакуациялау, құтқару жұмыстары және өртті сөндіру бойынша оқу-жаттығулар мен жаттығулар өткізілді. Жаттығулар барысында Банктің Орталық аппараты мен филиалдарында тестілеу өткізілді, оның нәтижесі тестілеу хаттамасында көрсетілді.

 

Өрт қауіпсіздігі.

Өрт қауіпсіздігі саласында 2025 жылы мынадай іс-шаралар өткізілді:

-                   Банктің Орталық аппараты мен филиалдары ғимараттарының өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтардың ережелеріне сәйкес Банктің ғимараттарының, үй-жайлары мен аумақтарының өртке қарсы жай-күйіне тексерулер жүргізілді, олар есептік тексеру парақтарында көрсетілді;

-                   жыл ішінде өрт-техникалық минимум бағдарламасы бойынша өрт қауіпсіздігі жөніндегі басшылар мен жауапты тұлғаларды онлайн оқыту өткізілді және куәліктер алынды - 64 адам.

Әскери есеп.

Банктің Орталық аппараты мен филиалдарының әскери есеп жөніндегі жауапты тұлғалары Банктің әскери міндеттілері мен әскерге шақырылушыларын әскери есепке алу бойынша жұмыстар жүргізді.

Әскерге шақырылушылардың, лейтенанттардың қорғаныс істері жөніндегі басқармаларға олардың кезеңдік сұратулары бойынша уақытылы келуі қамтамасыз етілді.

 

Қауіпсіздікті қамтамасыз ету тәжірибесі

Қауіпсіздік департаментінің Банктің мақсаттарына қол жеткізудегі рөлі Банктің қауіпсіз жұмыс істеуін қолдау, оның қауіпсіздігіне төнетін ішкі және сыртқы қатерлердің алдын алу, Банктің, оның акционерлерінің, басшылығы мен персоналының заңды мүдделерін құқыққа қайшы қол сұғушылықтардан қорғау, сондай-ақ қызметтер сапасы мен клиенттер қауіпсіздігін сақтау есебінен имиджді арттыру және пайданың өсуіне ықпал ету арқылы көрініс табады.

Департамент қызметкерлерінің 90%-ы Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдарының жедел және тергеу бөлімшелерінде, сондай-ақ қаржы ұйымдарында (екінші деңгейдегі банктерде) маңызды жұмыс тәжірибесіне ие, бұл бөлімшенің сапалы құрамын көрсетеді.

Департаменттің барлық қызметкерлері экономикалық және физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында жеткілікті кәсіби даярлыққа ие, экономикалық қауіпсіздік (кәсіпорын мен бизнес қауіпсіздігі), сатып алуды ұйымдастыру, өрт қауіпсіздігі, сондай-ақ күзетілетін объектілердің физикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, оның ішінде төтенше жағдайлар жағдайларында (банктер, тауар-материалдық құндылықтар қоймалары, архивтер, тіршілікті қамтамасыз ету объектілері (жылумен және сумен жабдықтау) және көлік объектілері (авиа және теміржол объектілері), ерекше маңызды арнайы объектілер (жанар-жағармай материалдары, оқ-дәрілер қоймалары және т.б.) бойынша оқыту процесінде алған қажетті білімдері мен дағдылары бар.

Күзетілетін объектілердің физикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша ұқсас талаптарды Банк күзет қызметтерін жеткізушілерге де қояды, олардың қызметкерлері тиісті қайта даярлау курстарынан тұрақты түрде өтеді.

Департамент алаяқтыққа қарсы іс-қимыл, ішкі және сыртқы алаяқтық тәуекелдерін төмендету, ішкі және сыртқы алаяқтық тәуекелдерінің ұлғаюы немесе төмендеуі үрдістерін анықтау, сондай-ақ мұндай фактілердің алдын алу және жолын кесу жөніндегі шараларды әзірлеу бойынша іс-шаралар кешенін жүргізеді.

Анықталған алаяқтық жағдайлары туралы мәліметтерді анықтау көздері: жеке тұлғалардың, Банк клиенттерінің ауызша және жазбаша өтініштері, оның ішінде сыбайлас жемқорлық мәселелері бойынша Жедел желі арналары арқылы түскен өтініштер, ішкі аудит, тәуекел-менеджмент бөлімшелері, сондай-ақ Банктің қауіпсіздік бөлімшесі анықтаған фактілер болып табылады.

2025 жылы барлығы 8 алаяқтық фактісі тіркелді, оның ішінде: ішкі алаяқтық тәуекелдері бар 6 факт және Банк клиенттері мен үшінші тұлғалар жасаған сыртқы алаяқтықтың 2 фактісі. Келтірілген көрсеткіштер алаяқтықтың айтарлықтай төмендегенін көрсетеді, бұл Департаменттің алдыңғы жылдардағы мұқият жұмысының нәтижесі болып табылады.

Ағымдағы кезеңде Жедел желіге шағымдар түскен жоқ.

Жүргізілген талдау 2024 жылмен салыстырғанда алаяқтық жағдайлары деңгейінің жалпы алғанда 64%-ға, оның ішінде сыртқы алаяқтықтың 87,5%-ға айтарлықтай төмендегенін көрсетті.

Банк біржолғы зейнетақы төлемдері үшін арнайы шоттарды ашу және жүргізу жөніндегі уәкілетті оператор болып табылатындықтан (бұдан әрі - «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ-дан БЗТ (бұдан әрі - БЖЗҚ), Қауіпсіздік департаменті азаматтардың БЗТ-ны тұрғын үй жағдайын жақсарту және/немесе емделу ақысын төлеу мақсатында пайдалану жөніндегі мемлекеттік бағдарламаны іске асыру кезінде алаяқтық әрекеттерді анықтауды және жолын кесуді қамтамасыз етеді.

БЗТ-ны заңсыз шығару, қолма-қол ақшаға айналдыру және пайдалану бойынша алаяқтық әрекеттерге байланысты фактілерді анықтау әсіресе өзекті болып отыр, олар қылмыстық схема құрған үшінші тұлғалардың (т.н. «көмектесушілердің») құқыққа сыйымсыз баюы бойынша ауқымды сипат алды.

2024-2025 жылдары Денсаулық сақтау министрлігіне (ҚР ДСМ) және Қаржылық мониторинг агенттігіне (ҚР ҚМА) стоматологиялық клиникалар мен дәрігерлік комиссия мүшелері тарапынан анықталған көптеген бұзушылықтар туралы бірнеше рет өтініштер мен ақпарат жіберілді, бұл әртүрлі клиникалардың бірдей суреттерді пайдалануымен, клиникаларда медициналық лицензиялардың тиісті кіші түрлерінің болмауымен, шарттарда көрсетілген мекенжайлар бойынша клиникалардың іс жүзінде болмауымен расталды.

Қабылданған шаралардың нәтижесінде 2025 жыл ішінде Денсаулық сақтау министрінің бұйрығына БЗТ есебінен төленетін қызметтер тізімінен бастапқыда стоматологиялық, кейіннен офтальмологиялық қызметтер мен пластикалық хирургия қызметтерін алып тастау бөлігінде өзгерістер енгізілді.

2025 жылы Банктің материалдары бойынша ҚР Қаржылық мониторинг агенттігі 42 стоматологиялық клиникаға қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады, олар арқылы БЗТ қаражатының 200 млрд теңгеден астамы шығарылған.

2025 жылғы қаңтарда қолданыстағы әскери қызметшілердің арнайы шоттардан ағымдағы тұрғын үй төлемдерінің қалдықтарын шешіп алуға бірнеше рет жасаған әрекеттерінің жолы кесілді. Аталған әрекеттер елдің әртүрлі өңірлеріндегі әскери бөлімдерден/құралымдардан босату туралы жалған бұйрықтарды және жергілікті әскери басқару органдарына әскери есепке тұру үшін жіберілгені туралы анықтамаларды пайдалану арқылы жасалған. Барлық фактілер бойынша құқық қорғау органдарына арыздар жолданып, олардың негізінде сотқа дейінгі тергеп-тексерулер басталды. Нәтижесінде кейіннен осындай фактілердің қайталануына жол берілмеді.

2025 жылғы ақпанда риелторлардың, нотариустардың және жеке сот орындаушыларының қатысуымен ТҚЖ қаражатын шығару бойынша құқыққа қарсы схеманың жолы кесілді.

Құрылған және енгізілген құқыққа қарсы схемаға сәйкес риелторлар тұрғын үй төлемдерін алушылар қатарынан ипотекалық қарыз алғысы келетін және жеткілікті ақша қаражатын жинақтамаған мемлекеттік қызметшілерді іздестіріп, белгілі бір ақыға оларға нарықтық 50/50 бағдарламасына қатысу үшін жетіспейтін соманы міндетті нотариаттық қарыз ресімдеу арқылы қарызға берген. Қарыз шартында қайтарудың барынша қысқа бір күндік мерзімі белгіленген. ТҚЖ толықтырылғаннан кейін клиентте ипотекалық қарыз алу құқығы пайда болып, ол Банкпен банктік қарыз шартын жасасқан. Осыдан кейін бірден риелтор сол нотариусқа борышкердің атына атқарушылық жазба шығару талабымен жүгінген. Атқарушылық жазбаны алған соң, ол оны белгілі бір жеке сот орындаушысына берген, ал ол инкассолық өкім шығарған, оның негізінде Банк заңға сәйкес ТҚЖ қаражатын кредитордың атына аударуға міндетті болған. Осы схеманы пайдалану нәтижесінде тек бір филиалда 2024 жыл ішінде үш ЖСО-ның инкассолық өкімдері бойынша 3 267 048 825 теңге сомасына ТҚЖ есептен шығарылған.

Банк ТҚЖ-ны қорғау тетігін енгізгеннен кейін ЖСО-лардың өндіріп алу сомаларын бөлшектеп, оларды бөліктермен қою жағдайлары жиілеген. Тетік 2024 жылғы 7 қарашада енгізілген сәттен бастап 2025 жылғы ақпанға дейін аталған есептен шығару тетігі жалпы сомасы 1 454 404 112 теңге болатын 233 қарызға қолданылды.

Риелторлық компаниялар қызметкерлерінің, жекелеген нотариустардың және жеке сот орындаушыларының құқыққа сыйымсыз жеке баюымен қатар, бұл қылмыстық қызмет тұрғын үй төлемдерін алушылар болып табылатын мемлекеттік қызметшілерді тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік бағдарламаның беделін түсіру тәуекелдерін тудырды.

Қабылданған шаралардың нәтижесінде аталған заңсыз қызмет қатысы бар нотариустар мен жеке сот орындаушыларына қатысты шаралар қабылдау үшін материалдарды мемлекеттік органдарға және сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіп жатқан құқық қорғау органына жолдау арқылы тоқтатылды.

Бұдан басқа, 2025 жылғы 30 маусымда Банктің бастамасы бойынша ТҚЖ-ны қорғау туралы нормалар заңнамалық түрде қабылданды. Өзгерістер нотариустардың атқарушылық жазбаларын қолдану, жеке сот орындаушыларының ТҚЖ шоттарындағы қаражатты бұғаттау және алып қою жөніндегі әрекеттерін қолдану мүмкіндігін шектеді. Түзетулер Азаматтық, Қылмыстық-процестік, Азаматтық процестік кодекстерге, «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы», «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» және «Төлемдер және төлем жүйелері туралы» заңдарға енгізілді.

Қазіргі уақытта клиенттердің тұрғын үй құрылыс жинақтары заңнамалық деңгейде қорғалған. Аталған нормаларды іске асыру Банктің салымшыларына жинақтарын толықтыруды жалғастырып, тұрғын үй қарызына уақтылы өтуін қамтамасыз етеді.

Сондай-ақ біліктілік талаптарына сәйкес келмеген Банк клиенттерінің ипотекалық қарыздар алуына жол ашқан табыс туралы құжаттарды қолдан жасау фактілері анықталды.

Анықталған фактілер бойынша Банктің үш қызметкерін қылмыстық жауаптылыққа тарту туралы арыздар жолданды.

Қауіпсіздік департаменті 2025 жылы жүргізген қызметтік тергеп-тексерулердің нәтижелері бойынша Банктің кредиттік процеске, кепілмен қамтамасыз етуге, мерзімі өткен және проблемалық қарыздармен жұмысқа қатысты бірқатар ішкі құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

Қауіпсіздік бөлімшесі тұрақты негізде Банктің қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету, оның қауіпсіздігіне төнетін ішкі және сыртқы қатерлердің алдын алу, Банктің және оның клиенттерінің заңды мүдделерін құқыққа қарсы қол сұғушылықтардан қорғау және Банктің персоналы мен мүлкінің қауіпсіздігін күшейту жөнінде қажетті шаралар қабылдауды жалғастыруда.